Van signalen missen naar eerder het gesprek aangaan

Joris* (24) nam deel aan de voorloper van MDTL-PASTA, die destijds gericht was op studenten in het hoger onderwijs. Tijdens zijn studie Industrial Design Engineering aan de Universiteit Twente merkte hij dat non-verbale communicatie soms lastig voor hem was. Omdat hij autisme heeft, miste hij af en toe signalen van anderen. Vooral tijdens zijn bacheloropdracht liep hij daar tegenaan. Voor hem was dat een belangrijke reden om mee te doen.

“Ik wil voorkomen dat als ik straks afgestudeerd ben, ik nog steeds signalen van anderen mis in de communicatie.”

Herkenning bij andere studenten

Tijdens de trainingen vond Joris vooral het contact met andere studenten waardevol. Hij ontdekte dat anderen tegen vergelijkbare situaties aanliepen. Dat zorgde voor herkenning en hielp hem ook om zijn eigen ondersteuningsbehoefte beter te accepteren. Hij miste daarbij wel specifieke aandacht voor autisme. Een ervaringsdeskundige in de training had volgens hem extra waarde kunnen hebben.

Ontwerpen voor een ander

Voor zijn werkervaring ging Joris aan de slag bij Babbage, een bedrijf dat software en hardware ontwikkelt voor mensen met een visuele of motorische beperking. Hij ontwierp er een aangepaste computermuis voor mensen die door bijvoorbeeld een zenuwaandoening moeilijk met een gewone muis kunnen werken.

Daarvoor verdiepte hij zich in de doelgroep, bestudeerde hij klantcases en interviewde hij iemand met een zenuwaandoening. Zo kon hij zijn kennis als ontwerper inzetten voor een concreet maatschappelijk vraagstuk.

Een coach naast je maakt verschil

Voor Joris zat een belangrijke meerwaarde in de extra coaching. Een onafhankelijke coach bood ruimte om situaties te bespreken die hij niet direct met zijn stagebegeleider zou bespreken.

“Met de coach kan je dingen bespreken die je met een begeleider bij het stagebedrijf niet meteen zou bespreken. Je kunt vragen of je het juist aanpakt, bijvoorbeeld in de communicatie met anderen.”

Joris leerde tijdens het traject onder andere duidelijker communiceren en beter uitleggen wat hij van anderen nodig heeft. Bovendien leverde het hem nieuwe contacten op. Hij sprak ook buiten het project af met andere deelnemers.

Het resultaat? Meer vertrouwen in het contact met anderen én een realistischer beeld van hoe het straks op de werkvloer kan gaan.

“Dankzij de begeleiding binnen MDTL wist ik mijn contact

met andere mensen te verbeteren.”

*Joris is een pseudoniem.

Wat MDTL-PASTA jongeren opleverde, laat zich misschien wel het beste vertellen door de jongeren zelf. Vier deelnemers blikken terug op hun ervaringen. Ieder met een ander vertrekpunt, andere leerdoelen en een eigen verhaal.

Van deelnemer naar mentor

Voor Joelle, leerling van het Pouwer College, was MDTL-PASTA vooral een kans om iets nieuws te leren én iets voor een ander te betekenen. Toen stagebegeleider Youp haar vertelde over het project, sprak vooral die combinatie haar aan.

Joelle kreeg binnen het project de rol van mentor. In de thuiszorg begeleidde zij een andere leerling bij schoonmaakactiviteiten. Daarmee kwam ze ineens in een nieuwe positie terecht: niet alleen zelf leren, maar ook iemand anders helpen om stappen te zetten.

“Met mijn rol als mentor kreeg ik een mooie kans om ervaring op te doen met het motiveren en begeleiden van anderen.”

Motiveren als iets even niet leuk is

Tijdens de begeleiding merkte Joelle dat niet iedere taak vanzelfsprekend leuk of motiverend is. Juist dan is het belangrijk om te luisteren, vragen te stellen en te zoeken naar wat iemand wél wil bereiken.

Door gesprekken te voeren over de weerstand tegen bepaalde werkzaamheden hielp ze de andere leerling om duidelijker te krijgen wat wel en niet bij haar paste. Tegelijkertijd ontdekte Joelle zelf hoe je iemand kunt stimuleren om door te zetten. Die ervaring neemt ze mee naar haar verdere opleiding en toekomstige werk.

Leren begeleiden doe je ook door te oefenen

Vooraf oefenden de coachende leerlingen van het Pouwer College samen met een acteur verschillende situaties. Dat hielp Joelle om zich op haar rol voor te bereiden. Achteraf zag ze ook een verbeterpunt: als ze vooraf meer had geweten over de leerling, haar achtergrond en haar doelen, had ze haar begeleiding nog beter kunnen afstemmen.

Het MDT-certificaat en Europass Vrijwilligerscertificaat vormden een mooie erkenning van haar inzet. Dat die ervaring ook buiten het project waarde had, merkte ze snel: haar nieuwe stageplek toonde direct interesse in haar MDT-certificaat.

Ervaring die verder gaat dan het project

Joelle kijkt positief terug op haar deelname en zou MDTL-PASTA zeker aanraden aan andere jongeren, in het bijzonder aan jongeren in een entreeopleiding. Voor haar werd het project een plek waar ze niet alleen zichzelf verder ontwikkelde, maar ontdekte dat haar kwaliteiten ook van betekenis kunnen zijn voor iemand anders.

Soms ontdek je je eigen talent juist door een ander te helpen groeien.

Een stap buiten de schoolbanken

Voor Ani, leerling van het Pouwer College, begon MDTL-PASTA met een uitnodiging van een klasgenoot. Ze wilde graag oefenen met doorzetten en klantgericht werken. De Jumbo werd haar oefenplek. Daar wachtte een heel andere omgeving dan het klaslokaal. Ze leerde onder andere producten spiegelen en uitstallen en maakte kennis met werkzaamheden die voor haar helemaal nieuw waren. Een medeleerling die al ervaring had bij de supermarkt hielp haar op weg. Omdat Ani deze leerling nog niet goed kende, betekende het traject meteen ook oefenen in een nieuwe sociale omgeving.

Ontdekken door het gewoon te doen

Tijdens haar werkervaring ontdekte Ani dat werken in een supermarkt waarschijnlijk niet haar uiteindelijke toekomst was. Maar dat maakte de ervaring niet minder waardevol. Ze oefende met klantcontact, samenwerken, nieuwe taken uitvoeren en doorzetten als iets niet meteen lukte. Bovendien leerde ze hoe belangrijk het is om vragen te stellen. Goede begeleiding speelde daarin een grote rol. Haar begeleider en de collega's op de werkvloer gaven uitleg en hielpen wanneer dat nodig was.

Niet de beloning, maar wat je leert

Aan het einde van haar traject ontving Ani het MDT-certificaat, het Europass Vrijwilligerscertificaat en een cadeaubon. Maar voor haar zat de echte opbrengst ergens anders.

“Ik heb er veel van geleerd, dat vind ik belangrijker dan een cadeaubon. Ik hoef er niets voor te krijgen.”

Die uitspraak vat haar ervaring mooi samen. MDTL-PASTA gaf haar vooral de kans om te proberen, fouten te mogen maken en te ontdekken wat ze van een werkplek en van begeleiding nodig heeft.

Goede begeleiding opent deuren

Als Ani één ding belangrijk vindt voor toekomstige deelnemers, is het goede begeleiding. Duidelijke uitleg en iemand bij wie je terechtkunt met vragen maken volgens haar een groot verschil.

Ze zou andere jongeren dan ook zonder twijfel aanraden om mee te doen.

Voor Ani was MDTL-PASTA geen eindbestemming, maar een veilige plek om te ontdekken welke richting wel bij haar past.

Na een moeilijke stage opnieuw beginnen

Toen Senna, student aan ROC van Twente, over MDTL-PASTA hoorde, kwam het project op een belangrijk moment. Een eerdere stage was niet goed verlopen: de druk was hoog en haar motivatie nam af.

Een nieuwe stage aangaan voelde daardoor spannend. MDTL-PASTA bood haar juist een minder grote en beter begeleide stap richting de werkvloer.

Senna ging aan de slag bij Kunstwerkplaats De Möllerwerf in Hengelo. Daar kreeg ze ruimte om haar eigen leerdoelen te bepalen en werkzaamheden te kiezen die aansloten bij haar interesses en talenten.

Een belangrijk persoonlijk doel was:

“Ik wilde leren meer voor mezelf op te komen en mijn grenzen aan te geven.”

Een ladder als eerste overwinning

Een van haar eerste opdrachten was het ophangen van schilderijen voor Thales. Daarvoor moest ze een ladder op, en juist daar was Senna bang voor. Met hulp van een medestudent besloot ze het toch te proberen. Ze overwon haar angst en ontdekte dat een uitdaging aangaan makkelijker wordt wanneer je weet dat er iemand naast je staat. Het lijkt misschien een klein moment, maar juist zulke ervaringen kunnen veel betekenen: ontdekken dat iets wat eerst onmogelijk voelt toch lukt.

Vrijheid om te proberen

Tijdens MDTL-PASTA kreeg Senna veel ruimte om nieuwe dingen te ontdekken. Van logistieke werkzaamheden tot experimenteren met een VR-headset: ze kon verschillende activiteiten uitproberen en onderzoeken wat bij haar paste. Die vrijheid hielp haar om initiatief te nemen. Tegelijkertijd leerde ze dat vrijheid ook betekent dat je moet aangeven wat je nodig hebt. Ze ontdekte hoe belangrijk het is om vragen te stellen, grenzen te bespreken en op tijd om begeleiding te vragen.

Met meer vertrouwen vooruit

Senna waardeerde de manier waarop het project was georganiseerd en de uitnodiging om steeds opnieuw iets nieuws te proberen. Het MDT-certificaat en Europass Vrijwilligerscertificaat waren een mooie afsluiting, maar de grootste verandering zat in haar kijk op zichzelf en op stage.

Na een eerdere negatieve ervaring ontdekte ze dat een werkplek ook een omgeving kan zijn waarin je mag leren, uitproberen en groeien.

“Dit project heeft me laten zien dat je door te doen en initiatief te nemen, je eigen pad kunt vormgeven.”

Voor Senna werd MDTL-PASTA daarmee precies wat het wilde zijn: geen eindpunt, maar een nieuwe start.