Aspect | In de praktijk |
Professionalisering nieuwe docenten | Opname inclusief toetsen in de Basiskwalificatie Examinering (BKE) en Basis Didactische Bekwaamheid (BDB), zodat nieuwe docenten vanaf de start leren hoe zij toegankelijk en inclusief kunnen toetsen. |
Strategische borging | Inclusie is opgenomen in het instellingsplan, waardoor deskundigheidsbevordering en professionalisering structureel onderdeel worden van beleid en kwaliteitsontwikkeling. |
Digitale toegankelijkheid | Handreiking digitale toegankelijkheid waarmee docenten en onderwijsontwikkelaars praktische handvatten krijgen voor het toegankelijk maken van digitaal onderwijs en leermaterialen. |
E-learning | Online leermodule over digitale toegankelijkheid, waarmee onderwijsprofessionals zelfstandig hun kennis en vaardigheden kunnen vergroten. |
Inclusieve communicatie | Taaltoolbox met praktische tips voor respectvolle, inclusieve en passende terminologie in communicatie met studenten. |
Kennisdeling | Onderwijsprofessionals wisselen kennis en praktijkervaringen uit via intervisie, communities of practice en landelijke kennisnetwerken. |
Deskundigheid & scholing onderwijsprofessionals
Praktijkvoorbeelden voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.
Deskundigheid & scholing onderwijsprofessionals
Kansen voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Ontwikkelkans | Eigenaarschap | Wat is nodig? | Waarom? |
Professionalisering structureel borgen in het HR- en onderwijsbeleid |
| Een meerjarige visie op professionalisering, structurele financiering en opname in HR- en kwaliteitsbeleid. | Inclusieve deskundigheid vraagt om een duurzame aanpak en niet om losse projecten of tijdelijke subsidies. |
Professionalisering als onderdeel van reguliere docentkwalificaties |
| Integratie van inclusie en toegankelijkheid in BDB-, BKE-, BKO- en vervolgtrajecten. | Nieuwe en ervaren onderwijsprofessionals ontwikkelen hierdoor een gezamenlijke basis aan kennis en vaardigheden. |
Meer beschikbare tijd en ruimte voor professionalisering |
| Tijd, capaciteit en waardering voor deskundigheidsbevordering binnen de werkplanning. | Professionals kunnen zich alleen ontwikkelen wanneer hiervoor structureel ruimte wordt gecreëerd en ervaren hierdoor minder werkdruk. |
Professionalisering uitbreiden naar alle medewerkers |
| Scholing voor ondersteunende diensten, zoals balie-, secretariaats-, ICT- en facilitaire medewerkers. | Een inclusieve studentervaring ontstaat door de hele organisatie, niet alleen in het leslokaal. |
Kennis over inclusie en wet- en regelgeving versterken |
| Scholing over het sociale model van inclusie, redelijke aanpassingen, privacy en het omgaan met medische informatie. | Professionals kunnen studenten beter ondersteunen en nemen beter onderbouwde beslissingen. |
Investeren in de toerusting van studentmentoren en buddy's |
| Training, begeleiding en duidelijke rolafspraken voor studentmentoren en buddy's. | Goed toegeruste buddy's en mentoren versterken zowel de ondersteuning van studenten als de samenwerking binnen de opleiding. |
Inclusieve organisatiecultuur versterken |
| Aandacht voor psychologische veiligheid, inclusieve samenwerking en voorbeeldgedrag van leidinggevenden. | Een inclusieve cultuur stimuleert professionals om ervaringen te delen, van elkaar te leren en zich veilig en gewaardeerd te voelen. |
Kennisdeling en interprofessioneel leren versterken |
| Intervisie, communities of practice, kennisnetwerken en het delen van praktijkvoorbeelden. | Vermindert de afhankelijkheid van individuele experts en versterkt samenwerking, collegiale ondersteuning en werkplezier. |
Ondersteunende voorzieningen duurzaam borgen |
| Structurele financiering van ondersteunende software, hulpmiddelen en expertise. | Voorkomt dat studenten en professionals afhankelijk zijn van tijdelijke projectmiddelen en vermindert de druk op medewerkers om steeds opnieuw oplossingen te organiseren. |
Deskundigheid en ondersteuningsbehoeften van professionals monitoren |
| Structurele evaluatie van professionalisering, competenties en ondersteuningsvragen van medewerkers. | Geeft inzicht in ontwikkelbehoeften, werkdruk en ondersteuningsvragen en ondersteunt duurzame inzetbaarheid. |
inclusie onderdeel van reguliere werkzaamheden in plaats van projectmatig beleid |
| Structurele financiering, heldere verantwoordelijkheden en borging in reguliere processen. | Voorkomt dat professionals afhankelijk zijn van tijdelijke projecten of extra inzet naast hun reguliere werkzaamheden en draagt bij aan continuïteit én werkplezier. |
In deze paragraaf belichten we de kansen om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte verder te versterken. We verkennen welke stappen onderwijsinstellingen kunnen zetten om de doelen van het VN-verdrag Handicap dichterbij te brengen en een toegankelijke leeromgeving voor alle studenten te realiseren. Denk hierbij aan verbeteringen in faciliteiten, processen, beleid en professionalisering van medewerkers.
Deskundigheid & scholing onderwijsprofessionals
Tips voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Tip | Aanpak | Voorbeelden |
|---|---|---|
Maak inclusief onderwijs onderdeel van de dagelijkse onderwijspraktijk. | Sluit professionalisering aan bij teamoverleggen, onderwijsdagen en bestaande overlegstructuren, zodat leren plaatsvindt in de context van de eigen praktijk. | Verschillende onderwijsinstellingen stemmen trainingen af op actuele ondersteuningsvragen uit de teams, waardoor scholing direct toepasbaar is. |
Gebruik herkenbare praktijkvoorbeelden. | Werk met realistische casussen en dilemma's uit de eigen onderwijspraktijk tijdens trainingen voor docenten en examencommissies. | Examencommissies bespreken praktijkcasussen over redelijke aanpassingen en inclusief toetsen om gezamenlijk afwegingen te maken. |
Maak kennis eenvoudig toegankelijk. | Ontwikkel handreikingen, checklists, stappenplannen en korte instructies die professionals direct kunnen gebruiken. | Verschillende instellingen ontwikkelen overzichtelijke handreikingen over inclusief toetsen en digitale toegankelijkheid. |
Deel kennis op een laagdrempelige manier. | Gebruik nieuwsbrieven, korte how-to's, infographics, posters of QR-codes naar hulpmiddelen en relevante informatie. | Docenten ontvangen regelmatig praktische tips en verwijzingen naar ondersteunende materialen via interne communicatiekanalen. |
Betrek studenten bij professionalisering. | Laat studenten bijdragen aan trainingen als ervaringsdeskundige, peer trainer of mentor. | Studenten delen tijdens professionaliseringsbijeenkomsten hun ervaringen met inclusief onderwijs en toegankelijkheid. |
Investeer in intervisie en kennisdeling. | Organiseer structurele intervisiemomenten waarin collega's ervaringen, dilemma's en succesvolle aanpakken met elkaar bespreken. | Teams plannen vaste intervisiebijeenkomsten waarin praktijkervaringen rondom inclusief onderwijs centraal staan. |
Veranker professionalisering in beleid. | Neem deskundigheidsbevordering op in het strategisch beleid, HR-beleid en de kwaliteitscyclus. | Inclusieve professionalisering is opgenomen in het instellingsplan en vormt een vast onderdeel van de HR- en onderwijsontwikkeling. |
Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.
Deskundige onderwijsprofessionals zijn een belangrijke voorwaarde voor inclusief onderwijs. Vanuit het sociale model van inclusie ontwikkelen medewerkers de kennis, vaardigheden en houding om belemmeringen te herkennen, passende ondersteuning te bieden en een inclusieve leeromgeving te creëren.
Deskundigheid & scholing onderwijsprofessionals
Inspiratie voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.
Proeftuinen Inclusief onderwijs concreet in de praktijk
Handreiking Universal Design for Learning
Magazine 'Inclusief geslaagd' over toetsen zonder belemmeringen
Ervaringsverhaal studeren met TOS
Ervaringsverhaal studeren met autisme
Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
Verantwoord gebruik van AI en inclusieve AI-ontwikkeling
Bij de ontwikkeling en inzet van AI-toepassingen wordt expliciet aandacht besteed aan inclusie, toegankelijkheid en het voorkomen van vooroordelen in algoritmen en datasets.Ondersteuning bij toegankelijk lesmateriaal
Een docent is wekelijks een halve dag beschikbaar om collega's te ondersteunen bij het toegankelijk maken van lesmateriaal.Braille-aanduidingen voor betere oriëntatie
Lokalen zijn voorzien van braillestickers, waardoor studenten met een visuele beperking zich zelfstandiger kunnen oriënteren binnen het gebouw.Werkgroep toegankelijkheid met studentenparticipatie
Studenten denken actief mee in een werkgroep toegankelijkheid en leveren input op beleid, voorzieningen en verbeteringen binnen de onderwijsinstelling.Ondersteuning bij urgente huisvestingsvragen
Voor studenten die door bijzondere omstandigheden dringend woonruimte nodig hebben, zijn er regelingen.
Best practice
...
Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.
To do's
Tips
Inspiratie
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
In deze paragraaf beschrijven we de acties van de onderwijsinstellingen die worden opgepakt om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte te verbeteren. We identificeren de stappen die we samen moeten zetten om te voldoen aan de verplichtingen van het VN-verdrag handicap en de toegang voor alle studenten te waarborgen. Dit omvat zowel structurele veranderingen, zoals het aanpassen van faciliteiten en processen, als het ontwikkelen van beleid en het bieden van trainingen.
Tips
Inspiratie
To do's
Activiteit
...
Activiteit
...
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.
Tips
Inspiratie
Tip 2
...
Tip 1
...
To do's
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Proeftuinen Inclusief onderwijs concreet in de praktijk
Handreiking Universal Design for Learning
Magazine 'Inclusief geslaagd' over toetsen zonder belemmeringen
Ervaringsverhaal studeren met TOS
Ervaringsverhaal studeren met autisme
Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:
Tips
Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.
To do's
Voorbeelden