Aspect

In de praktijk

Toegankelijke huisvesting

Universiteit Maastricht verwijst studenten met een ondersteuningsbehoefte actief door naar Maastricht Housing, waar expertise aanwezig is over toegankelijke woonvoorzieningen en aangepaste kamers.

Rustruimtes

Verschillende hogescholen, waaronder Hogeschool Utrecht en Fontys, bieden stilteruimtes of prikkelarme ruimtes waar studenten zich tijdelijk kunnen terugtrekken.

Toegankelijkheidskaarten

Diverse onderwijsinstellingen bieden online campuskaarten waarop liften, aangepaste toiletten, rustruimtes en toegankelijke ingangen zijn aangegeven.

Braille en tactiele bewegwijzering

Lokalen, liften en andere belangrijke voorzieningen zijn voorzien van braille- en tactiele aanduidingen, zodat studenten met een visuele beperking zich zelfstandiger kunnen oriënteren binnen het gebouw

Digitale navigatie

Rijksuniversiteit Groningen gebruikt een navigatie-app waarmee studenten eenvoudig hun weg vinden in complexe schoolgebouwen, ook bij tijdelijke roosterwijzigingen, verbouwingen of meerdere locaties. Dit vergroot de zelfstandigheid en vermindert afhankelijkheid van anderen.

Inclusief bouwen

Universiteit Utrecht betrekt studenten en medewerkers met een ondersteuningsbehoefte actief bij nieuwbouw- en renovatieprojecten om gebouwen vanaf het ontwerp toegankelijk en inclusief in te richten.

Ontwikkelkans

Eigenaarschap

Wat is nodig?

Waarom?

Studenten actief betrekken bij beleid en uitvoering

Raakt ook aan:

• Sociale veiligheid

• Fysieke toegankelijkheid

• Digitale toegankelijkheid

• Onderwijsinstellingen

• Ministeries

• Belangenorganisaties

Betrek studenten met een ondersteuningsbehoefte vanaf het begin bij beleid, projecten, huisvesting en toegankelijkheidsvraagstukken.

Studenten zijn ervaringsdeskundigen. Hun ervaringen helpen om beleid en voorzieningen beter aan te laten sluiten op de praktijk.

Inclusieve introductie, huisvesting en ondersteuning

Raakt ook aan

• Sociale veiligheid

• Preventie en vroegsignalering

• Fysieke toegankelijkheid

• Organisatieteams

• Studentenvoorzieningen

• Woningcorporaties

Zorg dat introductieprogramma's, woonvoorzieningen en ondersteuningsstructuren beter laten aansluiten op studenten met een ondersteuningsbehoefte.

Een goede start vergroot de kans dat studenten zich thuis voelen en actief deelnemen aan het onderwijs.

Fysieke toegankelijkheid van gebouwen verbeteren

Raakt ook aan

• Sense of belonging

• Facilitaire diensten

• Vastgoedbeheer

• College van Bestuur

Neem toegankelijkheid mee vanaf de ontwerpfase van nieuwbouw en verbouwingen. Toets gebouwen aan geldende normen en voer verbeterplannen uit.

Studenten moeten zelfstandig gebruik kunnen maken van onderwijsgebouwen en voorzieningen.

Meer inzicht in wat werkt

Raakt ook aan

• Sense of belonging

• Sociale veiligheid

• Preventie en vroegsignalering

• Kwaliteitszorg

• Management

Verzamel feedback van studenten, monitor resultaten en onderzoek welke maatregelen effectief zijn.

Beslissingen worden gebaseerd op ervaringen en data in plaats van aannames.

Duidelijke verantwoordelijkheid en organisatie

Draagt bij aan

• Sense of belonging

• Sociale veiligheid

• Preventie en vroegsignalering

• Fysieke toegankelijkheid

• Digitale toegankelijkheid

• College van Bestuur

• Management

• Projectleiders

Beleg toegankelijkheid structureel binnen de organisatie, wijs vaste aanspreekpunten aan en richt tijdig werkgroepen in met betrokkenheid van studenten.

Inclusie vraagt om eigenaarschap, samenwerking en continuïteit. Zonder duidelijke verantwoor-delijkheden blijven ambities vaak hangen in losse initiatieven.

Laat studenten zelf ontdekken wat voor hen werkt.

Ga niet uit van aannames en beslis niet voor studenten welke ondersteuning of aanpassingen passend zijn.

Ga samen met studenten na welke aanpassingen nodig zijn om zelfstandig gebruik te kunnen maken van gebouwen, voorzieningen en onderwijsruimten. Wat voor de ene student werkt, hoeft niet voor een ander passend te zijn.

Voer regelmatig toegankelijkheids-schouwingen uit.

Betrek hierbij studenten met een ondersteuningsbehoefte om knelpunten in gebouwen, voorzieningen en processen vanuit gebruikersperspectief in beeld te brengen.

Verschillende onderwijsinstellingen organiseren toegankelijkheidsschouwen waarbij studenten samen met facilitair medewerkers en beleidsadviseurs gebouwen beoordelen op bereikbaarheid, bewegwijzering, toegankelijk sanitair, liften en studieplekken.

Betrek studenten vanaf de start bij bouw- en verbouwprojecten.

Zo kunnen toegankelijkheidsaspecten direct worden meegenomen in het ontwerp en hoeven aanpassingen niet achteraf plaats te vinden.

Studenten denken mee over de inrichting van onderwijsgebouwen, zoals automatische deuren, toegankelijke balies, rustruimtes, kleurcontrasten, akoestiek en looproutes. Hierdoor worden gebouwen vanaf het ontwerp inclusiever ingericht.

Maak gebruik van ervaringskennis.

Deel ervaringen, praktijkvoorbeelden en geleerde lessen via interne en externe platforms zodat kennis breed beschikbaar komt.

Het YouTube-kanaal van Anders Bekeken laat zien hoe mensen met verschillende beperkingen de fysieke leefomgeving ervaren. De video's worden gebruikt om bewustwording te vergroten bij onderwijsprofessionals en facilitair medewerkers.

Werk met een structurele coördinator toegankelijkheid.

Zorg voor een duidelijk aanspreekpunt binnen de instelling dat toegankelijkheidsvraagstukken bewaakt en verbindt.

Steeds meer onderwijsinstellingen wijzen een coördinator of projectleider toegankelijkheid aan die samenwerkt met facilitaire diensten, ICT, studentzaken en opleidingen om toegankelijkheidsvraagstukken integraal op te pakken.

Gebruik actuele vraagstukken als ingang voor het gesprek over inclusie.

Thema's zoals toegankelijkheid, welzijn, AI of stagediscriminatie kunnen helpen om inclusie breder bespreekbaar te maken.

Onderwijsinstellingen organiseren themabijeenkomsten, gastcolleges en projectonderwijs rondom toegankelijkheid en inclusie, waardoor bewustwording onder studenten en medewerkers wordt vergroot.

Werk samen met organisaties die expertise hebben op het gebied van toegankelijkheid.

Maak gebruik van bestaande kennis en ervaring om beleid, voorzieningen en ondersteuning verder te verbeteren.

Organisaties zoals Ongehinderd en Accessibility ondersteunen onderwijsinstellingen met toegankelijkheidsscans, adviezen en trainingen over de toegankelijkheid van gebouwen, voorzieningen en dienstverlening.

Stimuleer een open houding in de begeleiding van studenten.

Luister naar ervaringen en behoeften van studenten en zoek samen naar passende oplossingen.

Docenten, studiebegeleiders en facilitair medewerkers gaan met studenten in gesprek over eventuele fysieke belemmeringen en zoeken samen naar oplossingen die deelname aan onderwijs mogelijk maken.

Richt introductieactiviteiten toegankelijk in.

Zorg voor duidelijke informatie, toegankelijke locaties, alternatieve programmaonderdelen en voldoende aandacht voor studenten die behoefte hebben aan rust of extra ondersteuning.

Tijdens introductieweken zorgen onderwijsinstellingen voor toegankelijke routes, prikkelarme ruimtes, duidelijke bewegwijzering, alternatieve activiteiten en buddy's, zodat iedere student gelijkwaardig kan deelnemen.