Aspect

In de praktijk

Vroege kennismaking

Tijdens de intake of introductie wordt met iedere student gesproken over talenten, ondersteuningsbehoeften en verwachtingen, in plaats van alleen over eventuele beperkingen.

Warme overdracht

Relevante informatie over ondersteuningsbehoeften wordt – met toestemming van de student – zorgvuldig overgedragen tussen vo-, mbo-, hbo- of wo-instellingen en tussen studiejaren.

Regelmatige check-ins

Studiecoaches of SLB'ers voeren gedurende het studiejaar vaste voortgangs- en welzijnsgesprekken, ook wanneer er nog geen problemen zichtbaar zijn.

Signalering door docenten

Docenten herkennen signalen zoals teruglopende aanwezigheid, verminderde participatie, veranderend gedrag of plotselinge studievertraging en bespreken deze tijdig met de student.

Welzijnsmonitor

Studenten vullen periodiek een korte vragenlijst in over welzijn, stress, motivatie en studiebeleving, waarna indien nodig een gesprek volgt.

Learning analytics

Studiegegevens, zoals aanwezigheid, studievoortgang en inlevergedrag, worden gebruikt om studenten die mogelijk extra ondersteuning nodig hebben vroegtijdig te signaleren.

Laagdrempelige ondersteuning

Studenten weten vanaf de start waar zij terechtkunnen voor hulp en ondersteuning en kunnen zonder ingewikkelde procedures contact opnemen met een studieadviseur, decaan of welzijnscoach.

Peer signalering

Buddy's, studentmentoren en peercoaches leren signalen van overbelasting of uitval herkennen en weten hoe zij medestudenten kunnen doorverwijzen.

Preventieve workshops

De opleiding organiseert workshops over thema's als stress, mentale gezondheid, plannen, veerkracht, faalangst en balans tussen studie en privé.

Samenwerking binnen het ondersteuningsteam

Docenten, SLB'ers, studentendecanen, studentenpsychologen en andere professionals stemmen signalen en ondersteuning zorgvuldig op elkaar af.

Persoonlijk studieplan

Studenten stellen samen met hun begeleider een persoonlijk studie- of ondersteuningsplan op dat gedurende het studiejaar wordt geëvalueerd en waar nodig aangepast.

Vroegtijdige stagebegeleiding

Voorafgaand aan de stage worden mogelijke ondersteuningsbehoeften besproken met de student en, indien gewenst, met de stageorganisatie om knelpunten te voorkomen.

Zelfsignalering

Studenten krijgen hulpmiddelen om hun eigen welzijn, energie, stress of belastbaarheid te monitoren, bijvoorbeeld via reflectie-instrumenten of digitale zelfmonitoring.

Doorverwijzen

Medewerkers weten wanneer en hoe zij studenten kunnen doorverwijzen naar interne of externe ondersteuning en doen dit actief wanneer signalen daar aanleiding toe geven.

Structurele evaluatie

De opleiding analyseert jaarlijks signalen zoals uitval, studievertraging, meldingen en studenttevredenheid om preventieve maatregelen verder te verbeteren.

Cultuur van openheid

Docenten spreken regelmatig over welzijn, ondersteuning en hulp vragen, waardoor studenten eerder signalen durven delen en ondersteuning zoeken.

Toegankelijke huisvesting

Studenten met een ondersteuningsbehoefte worden actief geïnformeerd over en doorverwezen naar organisaties of woonvoorzieningen met expertise in toegankelijke studentenhuisvesting en passende aanpassingen.

Urgente huisvesting

Voor studenten die door medische, sociale of andere bijzondere omstandigheden dringend woonruimte nodig hebben, zijn duidelijke regelingen en wordt ondersteuning geboden bij het aanvragen van een urgentieverklaring of passende huisvesting.

Huisvesting als onderdeel van begeleiding

Tijdens intake- en voortgangsgesprekken besteden studiebegeleiders aandacht aan huisvesting als mogelijke factor die invloed heeft op welzijn, studievoortgang en studiesucces.

Ontwikkelkans

Eigenaarschap

Wat is nodig?

Waarom?

Meer inzicht in wat werkt

Raakt ook aan

• Sociale veiligheid

• Fysieke toegankelijkheid

• Digitale toegankelijkheid

• Kwaliteitszorg

• Management

Verzamel feedback van studenten, monitor resultaten en onderzoek welke maatregelen effectief zijn.

Beslissingen worden gebaseerd op ervaringen en data in plaats van aannames.

Kennis en handelingsbekwaamheid vergroten

Raakt ook aan

• Sociale veiligheid

• Onderwijsteams

• SLB'ers

• Onderwijsontwikkeling

Bied scholing over toegankelijkheid, het sociaal model van beperking, gespreksvoering en praktische aanpassingen in het onderwijs.

Professionals herkennen signalen beter en weten hoe zij studenten kunnen ondersteunen.

Toegankelijk lesmateriaal als standaard

Raakt ook aan

• Digitale toegankelijkheid

• Sense of belonging

• Docenten

• Onderwijsteams

• Onderwijsontwikkeling

Pas Universal Design for Learning (UDL) toe en ontwikkel lesmateriaal dat voor zoveel mogelijk studenten toegankelijk is.

Studenten ervaren minder drempels en kunnen beter deelnemen aan het onderwijs.

Inclusieve introductie, huisvesting en ondersteuning

• Organisatieteams

• Studentenvoorzieningen

• Woningcorporaties

Zorg dat introductieprogramma's, woonvoorzieningen en ondersteuningsstructuren beter laten aansluiten op studenten met een ondersteuningsbehoefte.

Een goede start vergroot de kans dat studenten zich thuis voelen en actief deelnemen aan het onderwijs.

Een inclusieve cultuur versterken

• Onderwijsteams

• Management

• Veiligheidscoördinatie

Vergroot bewustwording over diversiteit en inclusie. Bied ruimte voor verschillende behoeften en aandacht voor maatschappelijke ontwikkelingen die inclusie onder druk kunnen zetten.

Een inclusieve cultuur zorgt ervoor dat studenten zichzelf kunnen zijn en zich welkom voelen.

Meer inzicht in wat werkt

Raakt ook aan

• Sense of belonging

• Sociale veiligheid

• Fysieke toegankelijkheid

• Kwaliteitszorg

• Management

Verzamel feedback van studenten, monitor resultaten en onderzoek welke maatregelen effectief zijn.

Beslissingen worden gebaseerd op ervaringen en data in plaats van aannames.

Duidelijke verantwoordelijkheid en organisatie

Draagt bij aan

• Sense of belonging

• Sociale veiligheid

• Preventie en vroegsignalering

• Fysieke toegankelijkheid

• Digitale toegankelijkheid

• College van Bestuur

• Management

• Projectleiders

Beleg toegankelijkheid structureel binnen de organisatie, wijs vaste aanspreekpunten aan en richt tijdig werkgroepen in met betrokkenheid van studenten.

Inclusie vraagt om eigenaarschap, samenwerking en continuïteit. Zonder duidelijke verantwoor-delijkheden blijven ambities vaak hangen in losse initiatieven.

Laat studenten zelf ontdekken wat voor hen werkt.

Ga niet uit van aannames en beslis niet voor studenten welke ondersteuning of aanpassingen passend zijn.

Onderwijsprofessionals voeren het gesprek vanuit de vraag "Wat heb je nodig om succesvol te kunnen studeren?" en zoeken samen met de student naar passende oplossingen, in plaats van uit te gaan van een diagnose of standaardvoorzieningen.

Voer regelmatig toegankelijkheids-schouwingen uit.

Betrek hierbij studenten met een ondersteuningsbehoefte om knelpunten in gebouwen, voorzieningen en processen vanuit gebruikersperspectief in beeld te brengen.

Verschillende onderwijsinstellingen organiseren toegankelijkheidsrondes waarbij studenten, facilitair medewerkers en beleidsmakers samen gebouwen, routes en voorzieningen beoordelen en verbeterpunten vastleggen.

Betrek studenten vanaf de start bij bouw- en verbouwprojecten.

Zo kunnen toegankelijkheidsaspecten direct worden meegenomen in het ontwerp en hoeven aanpassingen niet achteraf plaats te vinden.

Bij nieuwbouw- en renovatieprojecten denken studenten mee over onderwerpen als bewegwijzering, prikkelarme ruimtes, toegankelijk sanitair, studieplekken en de inrichting van onderwijsruimten.

Maak gebruik van ervaringskennis.

Deel ervaringen, praktijkvoorbeelden en geleerde lessen via interne en externe platforms zodat kennis breed beschikbaar komt.

Het YouTube-kanaal van Anders Bekeken laat door middel van persoonlijke verhalen zien hoe mensen met een beperking of chronische aandoening de fysieke en sociale omgeving ervaren. Deze video's worden door verschillende onderwijsinstellingen gebruikt om bewustwording en dialoog te stimuleren.

Zorg voor een consistente aanpak binnen de instelling.

Werk vanuit gezamenlijke uitgangspunten en afspraken, zodat studenten binnen teams, opleidingen en ondersteunende diensten dezelfde ondersteuning ervaren.

Onderwijsinstellingen ontwikkelen instellingsbrede richtlijnen voor toegankelijkheid en ondersteuning, zodat studenten niet afhankelijk zijn van verschillen tussen opleidingen of individuele medewerkers.

Ontwikkel onderwijs volgens de principes van Universal Design for Learning (UDL).

Zorg dat onderwijs en lesmateriaal vanaf de start toegankelijk zijn voor een brede groep studenten.

Steeds meer onderwijsinstellingen gebruiken de Bouwstenen flexibel onderwijs met UDL om onderwijs, digitale leeromgevingen en toetsing inclusiever vorm te geven.

Gebruik actuele vraagstukken als ingang voor het gesprek over inclusie.

Thema's zoals toegankelijkheid, welzijn, AI of stagediscriminatie kunnen helpen om inclusie breder bespreekbaar te maken.

Opleidingen gebruiken actuele maatschappelijke vraagstukken in projectonderwijs, lessen en dialoogsessies om studenten bewust te maken van inclusie en toegankelijkheid in hun toekomstige beroepspraktijk.

Werk regionaal samen aan het tegengaan van stagediscriminatie.

Zoek samenwerking met onderwijsinstellingen, werkgevers en andere partners om gelijke kansen voor studenten te bevorderen.

Regionale samenwerkingsverbanden tussen onderwijsinstellingen, SBB, gemeenten en werkgevers ontwikkelen gezamenlijke aanpakken om stagediscriminatie te voorkomen en studenten gelijke kansen te bieden.

Werk samen met organisaties die expertise hebben op het gebied van toegankelijkheid.

Maak gebruik van bestaande kennis en ervaring om beleid, voorzieningen en ondersteuning verder te verbeteren.

Organisaties zoals Ongehinderd en Accessibility ondersteunen onderwijsinstellingen met toegankelijkheidsscans, adviezen en trainingen om gebouwen, websites en dienstverlening toegankelijker te maken.

Stimuleer een open houding in de begeleiding van studenten.

Luister naar ervaringen en behoeften van studenten en zoek samen naar passende oplossingen.

Docenten en studiebegeleiders voeren het gesprek vanuit het sociale model van inclusie en zoeken samen met studenten naar oplossingen die deelname aan het onderwijs mogelijk maken.

Richt introductieactiviteiten toegankelijk in.

Zorg voor duidelijke informatie, toegankelijke locaties, alternatieve programmaonderdelen en voldoende aandacht voor studenten die behoefte hebben aan rust of extra ondersteuning.

Verschillende onderwijsinstellingen bieden tijdens introductieweken prikkelarme ruimtes, toegankelijke routes, buddy's, rustmomenten en alternatieve activiteiten aan, zodat iedere student gelijkwaardig kan deelnemen.