Aspect | In de praktijk |
Leerdoelen | Inclusie, toegankelijkheid en het VN-verdrag Handicap zijn opgenomen in leerdoelen, beroepsopdrachten en praktijkcasussen binnen het curriculum. |
Beroepsvorming | Studenten leren hoe zij in hun toekomstige beroep kunnen bijdragen aan gelijke kansen, toegankelijkheid en inclusie. |
Curriculumverbreding | Inclusie wordt verbonden aan burgerschap, diversiteit, loopbaanontwikkeling en de Sustainable Development Goals |
Ervaringsdeskundigheid | Opleidingen gebruiken praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van mensen met een beperking om bewustwording en empathie te vergroten. |
Samen leren | Studenten werken samen met ervaringsdeskundigen aan projecten of opdrachten rondom inclusie en toegankelijkheid. |
Sociale model van inclusie | Het curriculum stimuleert een niet-medicaliserende benadering: niet 'Wat heeft iemand?', maar 'Wat heeft iemand nodig om mee te kunnen doen?'. |
Professionalisering | Docenten en curriculumontwikkelaars worden geschoold in inclusie, Universal Design for Learning en de betekenis van het VN-verdrag Handicap voor het onderwijs en de beroepspraktijk. |
Inclusieve cultuur | Verbinden van inclusief onderwijs aan psychologische veiligheid, inclusief leiderschap en ondersteuning van docenten. |
Bewustwording | Binnen verschillende onderwijsinstellingen worden studenten en docenten actief bewust gemaakt van inclusie, toegankelijkheid en het VN-verdrag Handicap als onderdeel van de professionele vorming. |
Landelijke samenwerking | ECIO, de Vereniging Hogescholen en Universiteiten van Nederland stimuleren gezamenlijk kennisdeling en professionalisering rondom inclusie in het curriculum. |
VN-verdrag in het curriculum
Praktijkvoorbeelden voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.
VN-verdrag in het curriculum
Kansen voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Ontwikkelkans | Eigenaarschap | Wat is nodig? | Waarom? |
Structurele verankering VN-verdrag Handicap in curriculumontwikkeling Raakt ook aan:
|
| Integratie van inclusie, toegankelijkheid en mensenrechten in curriculumbeleid en leeruitkomsten. | Bereidt studenten voor op een beroepspraktijk waarin inclusie en gelijke kansen vanzelfsprekend zijn. |
Inclusie als doorlopende leerlijn binnen opleidingen Raakt ook aan:
|
| Doorlopende aandacht voor inclusie in vakken, projecten, stages en beroepsopdrachten. | Studenten ontwikkelen inclusieve kennis, vaardigheden en attitudes gedurende de gehele opleiding. |
Deskundigheid onderwijsprofessionals versterken rondom VN-verdrag Handicap Raakt ook aan:
|
| Structurele professionalisering over inclusie, toegankelijkheid en het sociale model van inclusie. | Docenten en curriculumontwikkelaars zijn beter in staat inclusie te vertalen naar onderwijs en begeleiding. |
Bewustwording bij studenten en medewerkers Raakt ook aan:
|
| Trainingen, gastlessen, ervaringsverhalen en dialoog over inclusie en toegankelijkheid. | Een inclusieve cultuur ontstaat door gedeelde kennis, bewustwording en wederzijds begrip. |
Gezamenlijke visie op inclusief onderwijs Raakt ook aan:
|
| Bestuurlijk commitment en gezamenlijke uitgangspunten voor inclusie. | Creëert samenhang tussen curriculum, onderwijs, toetsing en ondersteuning. |
Groeipad van passend naar inclusief onderwijs Raakt ook aan:
|
| Een praktisch ontwikkelkader met fasering, voorbeelden en ondersteuning. | Helpt onderwijsinstellingen planmatig toe te werken naar inclusief onderwijs. |
Verschillen verkleinen tussen onderwijsinstellingen Raakt ook aan:
|
| Gezamenlijke uitgangspunten voor inclusief onderwijs en basisvoorzieningen. | Studenten zouden niet afhankelijk moeten zijn van de instelling waar zij studeren voor een inclusieve leeromgeving. |
Kennisdeling en samenwerking Raakt ook aan:
|
| Landelijke kennisnetwerken, praktijkvoorbeelden en gezamenlijke ontwikkeltrajecten. | Vermindert verschillen in uitvoering en versnelt de ontwikkeling van inclusief onderwijs. |
Betrokkenheid studenten en ervaringsdeskundigen bij curriculumontwikkeling Raakt ook aan:
|
| Structurele studentenparticipatie en co-creatie bij onderwijsontwikkeling. | Ervaringskennis draagt bij aan een realistischer en inclusiever curriculum. |
Monitoring en evaluatie van inclusie in het curriculum Raakt ook aan:
|
| Structurele monitoring, evaluatie en benutting van studentervaringen. | Maakt zichtbaar hoe inclusie is verankerd en waar verdere ontwikkeling nodig is. |
Verbinding inclusie aan de beroepspraktijk Raakt ook aan:
|
| Praktijkopdrachten, stages en casuïstiek waarin toegankelijkheid en inclusie een vanzelfsprekend onderdeel zijn. | Studenten leren inclusie niet alleen kennen, maar ook toepassen in hun toekomstige beroep. |
In deze paragraaf belichten we de kansen om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte verder te versterken. We verkennen welke stappen onderwijsinstellingen kunnen zetten om de doelen van het VN-verdrag Handicap dichterbij te brengen en een toegankelijke leeromgeving voor alle studenten te realiseren. Denk hierbij aan verbeteringen in faciliteiten, processen, beleid en professionalisering van medewerkers.
VN-verdrag in het curriculum
Tips voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Tip | Aanpak | Voorbeelden |
|---|---|---|
Integreer inclusie structureel in het curriculum. | Verwerk inclusie en toegankelijkheid in leerdoelen, beroepsopdrachten en praktijkcasussen. | Steeds meer opleidingen nemen inclusie op als vast onderdeel van hun curriculum. |
Maak het VN-verdrag Handicap onderdeel van de beroepsvorming. | Verbind mensenrechten en inclusie aan de toekomstige beroepspraktijk van studenten. | Opleidingen verwerken toegankelijkheid en gelijke kansen in beroepsgerichte opdrachten. |
Investeer in kennis en bewustwording. | Organiseer trainingen, gastlessen en ervaringsverhalen voor studenten en docenten. | Verschillende instellingen zetten ervaringsdeskundigen in om bewustwording over inclusie te vergroten. |
Werk vanuit een inclusieve cultuur. | Stimuleer een open leeromgeving waarin diversiteit wordt gewaardeerd en studenten zich veilig voelen om behoeften bespreekbaar te maken. | Diverse onderwijsinstellingen investeren in cultuurverandering en inclusief leiderschap als basis voor inclusief onderwijs. |
Leer van nationale en internationale ontwikkelingen. | Gebruik voorbeelden uit Nederland en Europa om curriculum en beleid verder te ontwikkelen. | Instellingen volgen de implementatie van de European Disability Card (EDC) en wisselen kennis uit met het European Disability Forum (EDF). |
Stimuleer regionale samenwerking. | Werk samen met onderwijs, gemeenten, werkgevers en maatschappelijke organisaties aan inclusie. | Regionale samenwerkingsverbanden versterken de verbinding tussen onderwijs, beleid en beroepspraktijk. |
Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.
Het VN-verdrag Handicap in het curriculum helpt studenten en onderwijsprofessionals bewust te worden van inclusie, toegankelijkheid en gelijke kansen. Vanuit het sociale model van inclusie draagt het onderwijs actief bij aan kennis, vaardigheden en een professionele houding die inclusie in de samenleving versterken.
VN-verdrag in het curriculum
Inspiratie voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.
Checklist Inclusief curriculum
Onderwijsaanpak Inclusieve onderwijsconcepten
Adviesrapport Uitvoering van het VN-verdrag Handicap in het onderwijs
Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
Verantwoord gebruik van AI en inclusieve AI-ontwikkeling
Bij de ontwikkeling en inzet van AI-toepassingen wordt expliciet aandacht besteed aan inclusie, toegankelijkheid en het voorkomen van vooroordelen in algoritmen en datasets.Ondersteuning bij toegankelijk lesmateriaal
Een docent is wekelijks een halve dag beschikbaar om collega's te ondersteunen bij het toegankelijk maken van lesmateriaal.Braille-aanduidingen voor betere oriëntatie
Lokalen zijn voorzien van braillestickers, waardoor studenten met een visuele beperking zich zelfstandiger kunnen oriënteren binnen het gebouw.Werkgroep toegankelijkheid met studentenparticipatie
Studenten denken actief mee in een werkgroep toegankelijkheid en leveren input op beleid, voorzieningen en verbeteringen binnen de onderwijsinstelling.Ondersteuning bij urgente huisvestingsvragen
Voor studenten die door bijzondere omstandigheden dringend woonruimte nodig hebben, zijn er regelingen.
Best practice
...
Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.
To do's
Tips
Inspiratie
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
In deze paragraaf beschrijven we de acties van de onderwijsinstellingen die worden opgepakt om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte te verbeteren. We identificeren de stappen die we samen moeten zetten om te voldoen aan de verplichtingen van het VN-verdrag handicap en de toegang voor alle studenten te waarborgen. Dit omvat zowel structurele veranderingen, zoals het aanpassen van faciliteiten en processen, als het ontwikkelen van beleid en het bieden van trainingen.
Tips
Inspiratie
To do's
Activiteit
...
Activiteit
...
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.
Tips
Inspiratie
Tip 2
...
Tip 1
...
To do's
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Checklist Inclusief curriculum
Onderwijsaanpak Inclusieve onderwijsconcepten
Adviesrapport Uitvoering van het VN-verdrag Handicap in het onderwijs
Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:
Tips
Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.
To do's
Voorbeelden