Aspect | In de praktijk |
Warme overdracht | Onderwijsinstellingen gebruiken een routekaart en handreiking voor passend onderwijs om de overgang van (v)so naar mbo, hbo of wo zorgvuldig voor te bereiden. Door tijdige afstemming tussen de student, de toeleverende school en de vervolgopleiding ontstaat meer continuïteit in begeleiding en ondersteuning. |
Regionale samenwerking | In de regio Amsterdam werken onderwijsinstellingen samen aan een onderzoeksproject om de overstap van het voortgezet (speciaal) onderwijs naar het mbo te verbeteren. Daarbij staan warme overdracht, samenwerking tussen scholen en passende ondersteuning centraal. |
Community-vorming | Verschillende onderwijsinstellingen organiseren kennismakingsactiviteiten, supportgroepen en peer communities, zodat nieuwe studenten al vóór of direct na de start een netwerk kunnen opbouwen en zich sneller thuis voelen. |
Overstap van v(s)o naar mbo/hbo/wo
Praktijkvoorbeelden voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.
Overstap van v(s)o naar mbo/hbo/wo
Kansen voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Ontwikkelkans | Eigenaarschap | Wat is nodig? | Waarom? |
De overgang van (v)so naar mbo, hbo en wo versterken. |
| Een warme overdracht, tijdige informatie-uitwisseling en gezamenlijke afspraken over begeleiding en ondersteuning. | Een goede overgang voorkomt uitval, vergroot de kans op studiesucces en zorgt voor continuïteit in ondersteuning. |
Doorlopende ondersteuningslijn ontwikkelen. |
| Heldere afspraken over verantwoordelijkheden, overdracht en begeleiding tussen onderwijsinstellingen. | Studenten ervaren continuïteit in ondersteuning en hoeven hun verhaal niet steeds opnieuw te vertellen. |
Samenwerking met gemeenten en ketenpartners versterken. |
| Gezamenlijke inclusieagenda's, structureel overleg en heldere afspraken over ondersteuning. | Goede samenwerking voorkomt versnippering en zorgt voor een betere overgang naar het vervolgonderwijs. |
Betrek studenten actief bij de inrichting van overgangsmomenten. |
| Structurele inzet van ervaringsdeskundigen en studenten bij de ontwikkeling en evaluatie van introducties, stagebegeleiding en loopbaanactiviteiten. | Studenten weten uit eigen ervaring welke ondersteuning helpt tijdens belangrijke overgangsmomenten. |
In deze paragraaf belichten we de kansen om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte verder te versterken. We verkennen welke stappen onderwijsinstellingen kunnen zetten om de doelen van het VN-verdrag Handicap dichterbij te brengen en een toegankelijke leeromgeving voor alle studenten te realiseren. Denk hierbij aan verbeteringen in faciliteiten, processen, beleid en professionalisering van medewerkers.
Overstap van v(s)o naar mbo/hbo/wo
Tips voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Tip | Aanpak | Voorbeelden |
|---|---|---|
Gebruik de Routekaart & Handreiking Passend Onderwijs (mbo). | Zet de routekaart in als hulpmiddel bij de voorbereiding, overdracht en begeleiding van studenten met een ondersteuningsbehoefte. | Verschillende onderwijsinstellingen gebruiken de Routekaart & Handreiking Passend Onderwijs om afspraken te maken over informatie-uitwisseling, begeleiding en een warme overdracht. |
Werk samen over onderwijssectoren heen. | Organiseer structureel overleg tussen toeleverende scholen, vervolgopleidingen en ondersteunende professionals. | Onderwijsinstellingen organiseren gezamenlijke intakegesprekken en overdrachtsmomenten tussen (v)so, mbo, hbo en wo om de overstap voor studenten soepeler te laten verlopen. |
Zorg voor duidelijke informatie over ondersteuning. | Informeer studenten en ouders tijdig over beschikbare voorzieningen, ondersteuningsmogelijkheden en contactpersonen. | Instellingen ontwikkelen toegankelijke webpagina's, keuzehulpen en informatiegidsen waarin studenten eenvoudig kunnen zien welke ondersteuning beschikbaar is. |
Maak gebruik van voorzieningenkaarten. | Geef overzichtelijk weer welke standaardvoorzieningen en aanpassingen beschikbaar zijn en hoe studenten hiervan gebruik kunnen maken. | Verschillende onderwijsinstellingen werken met voorzieningenkaarten of ondersteuningswijzers, zodat studenten niet afhankelijk zijn van losse informatie of individuele medewerkers. |
Betrek gemeenten en ketenpartners. | Maak gebruik van lokale inclusieagenda's en werk samen aan een sluitende ondersteuningsstructuur. | Gemeenten, samenwerkingsverbanden en onderwijsinstellingen ontwikkelen gezamenlijke afspraken om de overgang van jongeren naar vervolgonderwijs beter te ondersteunen. |
Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.
Een succesvolle overgang naar een nieuwe onderwijsomgeving vraagt om goede voorbereiding en samenwerking. Vanuit het sociale model van inclusie ligt de nadruk op een warme overdracht, tijdige ondersteuning en een leeromgeving die aansluit bij de behoeften van iedere student.
Overstap van v(s)o naar mbo/hbo/wo
Inspiratie voor een inclusieve onderwijsaanpak
Direct naar:
Inspiratie
Tips
Kansen
Praktijkvoorbeelden
Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.
Toolkit effectief communiceren op sleutelmomenten
Ervaringsverhaal van vso naar universiteit
Onderzoek Hoe toegankelijk is de weg naar het hbo voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte?
Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
Verantwoord gebruik van AI en inclusieve AI-ontwikkeling
Bij de ontwikkeling en inzet van AI-toepassingen wordt expliciet aandacht besteed aan inclusie, toegankelijkheid en het voorkomen van vooroordelen in algoritmen en datasets.Ondersteuning bij toegankelijk lesmateriaal
Een docent is wekelijks een halve dag beschikbaar om collega's te ondersteunen bij het toegankelijk maken van lesmateriaal.Braille-aanduidingen voor betere oriëntatie
Lokalen zijn voorzien van braillestickers, waardoor studenten met een visuele beperking zich zelfstandiger kunnen oriënteren binnen het gebouw.Werkgroep toegankelijkheid met studentenparticipatie
Studenten denken actief mee in een werkgroep toegankelijkheid en leveren input op beleid, voorzieningen en verbeteringen binnen de onderwijsinstelling.Ondersteuning bij urgente huisvestingsvragen
Voor studenten die door bijzondere omstandigheden dringend woonruimte nodig hebben, zijn er regelingen.
Best practice
...
Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.
To do's
Tips
Inspiratie
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
In deze paragraaf beschrijven we de acties van de onderwijsinstellingen die worden opgepakt om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte te verbeteren. We identificeren de stappen die we samen moeten zetten om te voldoen aan de verplichtingen van het VN-verdrag handicap en de toegang voor alle studenten te waarborgen. Dit omvat zowel structurele veranderingen, zoals het aanpassen van faciliteiten en processen, als het ontwikkelen van beleid en het bieden van trainingen.
Tips
Inspiratie
To do's
Activiteit
...
Activiteit
...
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Voorbeelden
Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.
Tips
Inspiratie
Tip 2
...
Tip 1
...
To do's
Inclusie-element
2. Leeromgeving en cultuur
Toolkit effectief communiceren op sleutelmomenten
Ervaringsverhaal van vso naar universiteit
Onderzoek Hoe toegankelijk is de weg naar het hbo voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte?
Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:
Tips
Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.
To do's
Voorbeelden