Digitale toegankelijkheid

Praktijkvoorbeelden om een inclusieve leeromgeving en cultuur te versterken

  • Verantwoord gebruik van AI en inclusieve AI-ontwikkeling
    Bij de ontwikkeling en inzet van AI-toepassingen wordt expliciet aandacht besteed aan inclusie, toegankelijkheid en het voorkomen van vooroordelen in algoritmen en datasets.

Direct naar:

een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen

Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.

Digitale toegankelijkheid

Kansen om een inclusieve leeromgeving en cultuur te versterken

een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen

Ontwikkelkans

Eigenaarschap

Wat is nodig?

Waarom?

Studenten actief betrekken bij beleid en uitvoering

Raakt ook aan:

  • Sociale veiligheid

  • Fysieke toegankelijkheid

  • Sense of belonging

  • Onderwijsinstellingen

  • Ministeries

  • Belangenorganisaties

Betrek studenten met een ondersteuningsbehoefte vanaf het begin bij beleid, projecten, huisvesting en toegankelijkheidsvraagstukken.

Studenten zijn ervaringsdeskundigen. Hun ervaringen helpen om beleid en voorzieningen beter aan te laten sluiten op de praktijk.

Digitale toegankelijkheid structureel borgen

Raakt ook aan

  • Sense of belonging

  • Leveranciers

  • ICT-afdelingen

  • Onderwijsinstellingen

Pas WCAG-richtlijnen structureel toe, test software met gebruikers en neem toegankelijkheid op in inkoop- en ontwikkelprocessen.

Digitale toegankelijkheid voorkomt dat studenten worden uitgesloten van onderwijs en informatie.

Inclusieve inzet van AI en nieuwe technologie

Raakt ook aan

  • Sense of belonging

  • Preventie en vroegsignalering

  • ICT

  • Beleidsteams

  • Leveranciers

Ontwikkel richtlijnen voor toegankelijke en inclusieve toepassing van AI en nieuwe digitale technologieën.

Nieuwe technologie biedt kansen, maar kan ook nieuwe drempels creëren als toegankelijkheid niet wordt meegenomen.

Toegankelijk lesmateriaal als standaard

Raakt ook aan

  • Preventie en vroegsignalering

  • Sense of belonging

  • Docenten

  • Onderwijsteams

  • Onderwijsontwikkeling

Pas Universal Design for Learning (UDL) toe en ontwikkel lesmateriaal dat voor zoveel mogelijk studenten toegankelijk is.

Studenten ervaren minder drempels en kunnen beter deelnemen aan het onderwijs.

Toegankelijke informatie en communicatie verbeteren

Raakt ook aan

  • Sense of belonging

  • Communicatieafdelingen

  • ICT

Maak websites, systemen en informatievoorziening toegankelijk, begrijpelijk en goed vindbaar voor alle studenten.

Heldere communicatie voorkomt onzekerheid en zorgt dat studenten weten waar zij terechtkunnen.

Duidelijke verantwoordelijkheid en organisatie

Draagt bij aan

  • Sense of belonging

  • Sociale veiligheid

  • Preventie en vroegsignalering

  • Fysieke toegankelijkheid

  • Digitale toegankelijkheid

  • College van Bestuur

  • Management

  • Projectleiders

Beleg toegankelijkheid structureel binnen de organisatie, wijs vaste aanspreekpunten aan en richt tijdig werkgroepen in met betrokkenheid van studenten.

Inclusie vraagt om eigenaarschap, samenwerking en continuïteit. Zonder duidelijke verantwoor-delijkheden blijven ambities vaak hangen in losse initiatieven.

Direct naar:

In deze paragraaf belichten we de kansen om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte verder te versterken. We verkennen welke stappen onderwijsinstellingen kunnen zetten om de doelen van het VN-verdrag Handicap dichterbij te brengen en een toegankelijke leeromgeving voor alle studenten te realiseren. Denk hierbij aan verbeteringen in faciliteiten, processen, beleid en professionalisering van medewerkers.

Digitale toegankelijkheid

Tips om een inclusieve leeromgeving en cultuur te versterken

een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen

Tip

Aanpak

Voorbeelden

Laat studenten zelf ontdekken wat voor hen werkt.

Ga niet uit van aannames en beslis niet voor studenten welke ondersteuning of aanpassingen passend zijn.

Zorg voor een consistente aanpak binnen de instelling.

Werk vanuit gezamenlijke uitgangspunten en afspraken, zodat studenten binnen teams, opleidingen en ondersteunende diensten dezelfde ondersteuning ervaren.

Betrek studenten vanaf de start bij bouw- en verbouwprojecten.

Zo kunnen toegankelijkheidsaspecten direct worden meegenomen in het ontwerp en hoeven aanpassingen niet achteraf plaats te vinden.

Voer regelmatig toegankelijkheids-schouwingen uit.

Betrek hierbij studenten met een ondersteuningsbehoefte om knelpunten in gebouwen, voorzieningen en processen vanuit gebruikersperspectief in beeld te brengen.

Organiseer activiteiten die bewustwording vergroten.

Creëer ruimte voor gesprekken, workshops en initiatieven die bijdragen aan meer kennis en begrip van diversiteit en inclusie.

UN Wereld Gehandicapten Dag

Ontwikkel onderwijs volgens de principes van Universal Design for Learning (UDL).

Zorg dat onderwijs en lesmateriaal vanaf de start toegankelijk zijn voor een brede groep studenten.

Bouwstenen flexibel onderwijs met UDL

Maak gebruik van ervaringskennis.

Deel ervaringen, praktijkvoorbeelden en geleerde lessen via interne en externe platforms zodat kennis breed beschikbaar komt.

YouTube-kanaal van Anders Bekeken

Stimuleer een open houding in de begeleiding van studenten.

uister naar ervaringen en behoeften van studenten en zoek samen naar passende oplossingen.

Werk met een structurele coördinator toegankelijkheid.

Zorg voor een duidelijk aanspreekpunt binnen de instelling dat toegankelijkheidsvraagstukken bewaakt en verbindt.

Zorg voor een consistente aanpak binnen de instelling.

Werk vanuit gezamenlijke uitgangspunten en afspraken, zodat studenten binnen teams, opleidingen en onderste

Richt introductieactiviteiten toegankelijk in.

Zorg voor duidelijke informatie, toegankelijke locaties, alternatieve programmaonderdelen en voldoende aandacht voor studenten die behoefte hebben aan rust of extra ondersteuning.

Stel duidelijke richtlijnen op voor digitale toegankelijkheid en sociale veiligheid.

Zorg dat verwachtingen, verantwoordelijkheden en procedures helder zijn voor studenten en medewerkers.

Werk samen met organisaties die expertise hebben op het gebied van toegankelijkheid.

Maak gebruik van bestaande kennis en ervaring om beleid, voorzieningen en ondersteuning verder te verbeteren.

Ongehinderd, Accessibility

Direct naar:

Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.

Digitale toegankelijkheid

Inspiratie om een inclusieve leeromgeving en cultuur te versterken

een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen

Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.

Direct naar:

  • Artikel criteria toegankelijkheid webcontent WCAG

  • Analyse inrichting digitale toegankelijkheid in het hoger onderwijs

  • Handreiking Studentenparticipatie voor inclusieve onderwijsaanpak

  • Handreiking Digitaal toegankelijk lesgeven, hoe pak je dat aan?

  • Good practice Digitale toegankelijkheid uit Ierland

  • Good practice Aanpak digitale toegankelijkheid RUG

Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:

Inclusie-element

2. Leeromgeving en cultuur

Voorbeelden

  • Verantwoord gebruik van AI en inclusieve AI-ontwikkeling
    Bij de ontwikkeling en inzet van AI-toepassingen wordt expliciet aandacht besteed aan inclusie, toegankelijkheid en het voorkomen van vooroordelen in algoritmen en datasets.

  • Ondersteuning bij toegankelijk lesmateriaal
    Een docent is wekelijks een halve dag beschikbaar om collega's te ondersteunen bij het toegankelijk maken van lesmateriaal.

  • Braille-aanduidingen voor betere oriëntatie
    Lokalen zijn voorzien van braillestickers, waardoor studenten met een visuele beperking zich zelfstandiger kunnen oriënteren binnen het gebouw.

  • Werkgroep toegankelijkheid met studentenparticipatie
    Studenten denken actief mee in een werkgroep toegankelijkheid en leveren input op beleid, voorzieningen en verbeteringen binnen de onderwijsinstelling.

  • Ondersteuning bij urgente huisvestingsvragen
    Voor studenten die door bijzondere omstandigheden dringend woonruimte nodig hebben, zijn er regelingen.

Best practice

...

Hoe ziet inclusie er in de praktijk uit? In deze paragraaf laten we zien hoe verschillende onderwijsinstellingen hiermee aan de slag zijn gegaan. De praktijkvoorbeelden maken zichtbaar wat werkt, welke impact dit heeft op studenten en welke lessen anderen hieruit kunnen meenemen.

een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen

Inclusie-element

2. Leeromgeving en cultuur

In deze paragraaf beschrijven we de acties van de onderwijsinstellingen die worden opgepakt om de inclusie van studenten met een ondersteuningsbehoefte te verbeteren. We identificeren de stappen die we samen moeten zetten om te voldoen aan de verplichtingen van het VN-verdrag handicap en de toegang voor alle studenten te waarborgen. Dit omvat zowel structurele veranderingen, zoals het aanpassen van faciliteiten en processen, als het ontwikkelen van beleid en het bieden van trainingen.

To do's

Activiteit

...

Activiteit

...

een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen

Inclusie-element

2. Leeromgeving en cultuur

Wat kun je als instelling vandaag al doen? In deze paragraaf vind je praktische tips en ideeën die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Zo werk je op een haalbare manier aan een inclusieve leeromgeving voor alle studenten.

Tips

Tip 2

...

Tip 1

...

een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen
een wegwijzer met pijlen naar rechts en links, eronder het woord: Kiezen

Inclusie-element

2. Leeromgeving en cultuur

  • Artikel criteria toegankelijkheid webcontent WCAG

  • Analyse inrichting digitale toegankelijkheid in het hoger onderwijs

  • Handreiking Studentenparticipatie voor inclusieve onderwijsaanpak

  • Handreiking Digitaal toegankelijk lesgeven, hoe pak je dat aan?

  • Good practice Digitale toegankelijkheid uit Ierland

  • Good practice Aanpak digitale toegankelijkheid RUG

Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. Bekijk ook de andere:

Op zoek naar praktische ondersteuning of nieuwe ideeën? In deze paragraaf hebben we handreikingen, infosheets, studentervaringen en andere bruikbare hulpmiddelen verzameld. Ze kunnen je helpen om inclusie verder vorm te geven binnen jouw onderwijspraktijk.

Inspiratie